Ontwikkelingen BOA-bestel

Ontwikkelingen in het BOA-bestel: dit verandert er per 1 mei 2026

Per 1 mei 2026 veranderen de beleidsregels rond de toekenning van geweldmiddelen aan boa’s. In de Staatscourant is vastgelegd hoe het ministerie de eerste concrete invulling geeft aan de ontwikkelrichting van het BOA-bestel

Wat daarbij opvalt, is dat duidelijk wordt gekozen voor meer structuur en voorspelbaarheid in de beoordeling van bewapening. De noodzaak voor geweldmiddelen wordt nadrukkelijker gekoppeld aan taak en bevoegdheden, en minder aan wat zich in het verleden heeft voorgedaan. In dit artikel zetten we de belangrijkste wijzigingen op een rij en lichten we toe wat die in de praktijk kunnen betekenen.

Wat verandert er in de beleidsregels?

De wijziging van de beleidsregels is volgens de toelichting bedoeld om een duidelijker kader te scheppen. In de praktijk leidden de oude criteria volgens het ministerie tot meerdere interpretaties en minder voorspelbare uitkomsten.

1. De ‘kan-bepaling’ vervalt

Een belangrijk verschil is dat bij de beoordeling niet langer wordt meegewogen hoe vaak bepaalde situaties of incidenten zich in het verleden hebben voorgedaan. In de nieuwe regels staat expliciet dat niet wordt gekeken naar het aantal processen-verbaal of aanhoudingen uit het verleden.  In plaats daarvan wordt de noodzaak voor geweldmiddelen beoordeeld op basis van de taak en bevoegdheden van de boa, zoals vastgelegd in de akte.

2. Geweldmiddelen worden hiërarchisch ingedeeld

De beleidsregels maken nu expliciet onderscheid in de zwaarte van geweldmiddelen. Daarbij geldt:

- Korte wapenstok = licht geweldmiddel
- Pepperspray = middelzwaar geweldmiddel
- Uitschuifbare wapenstok = zwaar geweldmiddel
- Vuurwapen = zeer zwaar geweldmiddel

Dat zorgt voor meer duidelijkheid in de opbouw van bewapening en in de beoordeling van aanvragen.

3. Taak en bevoegdheden worden leidend

De regels leggen nu explicieter vast dat een geweldmiddel alleen kan worden toegekend als dat direct aansluit bij de bevoegdheden en taak van de boa zoals die in de akte zijn vastgelegd. Daarmee wordt de koppeling tussen rol, inzet en bewapening scherper gemaakt. Het ministerie licht in de toelichting ook toe dat de aannemelijkheid van de noodzaak voortaan moet worden onderbouwd op basis van de vastgelegde rol en taak van de boa.

4. Samenwerking met de politie wordt nadrukkelijker geborgd

Voor de toekenning van geweldmiddelen is vereist dat er afspraken zijn gemaakt over samenwerking met de politie en opvolging bij escalatie. In de beleidsregels wordt daarom expliciet verwezen naar het belang van een handhavingsarrangement of samenwerkingsovereenkomst met de politie. Dat benadrukt dat de beoordeling van geweldmiddelen niet alleen gaat over de individuele boa, maar ook over de manier waarop handhaving lokaal is georganiseerd.

5. Toekenning geldt voortaan maximaal vijf jaar

De toekenning van geweldmiddelen geldt voortaan voor maximaal vijf jaar. Daarna moet opnieuw worden beoordeeld of de toekenning nog passend is. Voor pilots geldt een maximale duur van twee jaar. Ook dat draagt bij aan meer structuur en periodieke herbeoordeling.

Wat blijft het uitgangspunt?

Een belangrijk uitgangspunt blijft overeind: geweldmiddelen voor boa’s hebben primair een defensief karakter en zijn bedoeld voor een adequate en veilige taakuitvoering. In de toelichting staat expliciet dat de politie, naast defensie, de primaire gewapende macht van de overheid blijft. Dat betekent ook dat de boa zich niet mengt in situaties die gekenmerkt worden door grote gevaarzetting of openbare-ordehandhaving. Daar blijft de politie verantwoordelijk voor.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Onze eerste indruk is dat deze wijzigingen meer duidelijkheid brengen in een systeem dat in de praktijk soms lastig uitlegbaar was. Tegelijk vragen ze ook iets van boa-werkgevers. De koppeling tussen taken, bevoegdheden, samenwerking met politie en de inrichting van handhaving wordt scherper. Daarmee raakt dit onderwerp niet alleen de boa op straat, maar ook leidinggevenden, coördinatoren en opdrachtgevers die verantwoordelijk zijn voor de organisatie van handhaving.

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen: wat verandert er op papier?
Maar ook: wat vraagt dit straks van de praktijk van het BOA-werk en van de organisatie daarachter?

Wil je verder praten over deze ontwikkelingen?

We organiseren twee bijeenkomsten over deze ontwikkelingen en de andere punten die in het commissiedebat rond het BOA-bestel aan de orde kwamen.

Masterclass Ontwikkelrichting BOA-bestel

·       1 april 2026

Tijdens deze sessies gaan we met leidinggevenden, coördinatoren en boa’s dieper in op wat deze veranderingen betekenen voor de praktijk van het BOA-werk en de organisatie van handhaving.

Masterclass - Ontwikkelrichting BOA-bestel

De rol en positie van de boa is de afgelopen jaren sterk in beweging. In de praktijk wordt ervaren dat het huidige BOA-bestel onvoldoende aansluit bij de manier waarop handhaving in de publieke ruimte vandaag de dag moet worden vormgegeven. 

Begin oktober 2025 presenteerde de minister van Justitie en Veiligheid daarom de ontwikkelrichting van het BOA-bestel. Deze ontwikkelrichting laat zien dat het bestel de komende jaren ingrijpend zal veranderen. 

Dit roept vragen op die voor jou als leidinggevende direct relevant zijn: 
- Welke veranderingen komen eraan? 
- Wat betekenen deze voor jouw organisatie? 
- Wat vragen zij van jouw rol als leidinggevende? 

Bekijk training

Senior/Coördinator BOA

De operationeel leidinggevende BOA is bij steeds meer gemeenten de spil in de dagelijkse aansturing van BOA’s op straat, zodat de handhavingstaak wordt uitgevoerd. De Senior/Coördinator BOA is een aanspreekpunt voor de BOA’s en daarnaast voor de teamleider of manager. Er wordt operationeel gestuurd op de taken aan de hand van de beschikbare informatie, maar er worden ook praktische zaken geregeld die in de dagelijkse praktijk naar voren komt. Daarnaast krijgt de senior/coördinator BOA steeds meer een vaste positie binnen het veiligheidsdomein. De senior/coördinator is een vaste partner voor de meldkamer, diverse officieren van dienst, de interne organisatie en binnen de crisisbeheersing. 

Bekijk training

BOA Box

De BOA Box is jouw digitale tool voor overzicht. Alle certificaten, categoriale beschikkingen, BOA-aktes en opleidingen – van welke opleider dan ook – komen samen in één dashboard. Zo zie je direct wie inzetbaar is en welke verlengingen eraan komen. Geen losse Excel-lijsten meer. Alles compleet, actueel en veilig bij elkaar.

Bekijk training